Ofiara schizmatyków

Męczennicy orędują za Polską

Kontynuując przywoływanie męczenników jezuickich spójrzmy dziś na ks. Jakuba Zapolskiego SJ, czczonego w Prowincji Polskiej Towarzystwa Jezusowego jako ten, który oddał życie za wiarę. Potwierdza to jego portret, z podpisem „N[oster] P[ater] Jacobus Zapolski SJ, Polonus in Ucraina pro fide a schizmaticis trucidatus A.D. 1734” (Nasz ojciec Jakub Zapolski SJ, Polak, na Ukrainie za wiarę przez schizmatyków zamordowany R[oku] P[ańskiego] 1734). Obraz do kasaty zakonu (1773) znajdował się w kolegium jezuitów Krośnie, a dziś jest przechowywany w klasztorze jezuickim w Starej Wsi. 

Męczennik urodził się w 1666 r. w Sieradzu. W szeregi jezuitów wstąpił w 1682 r. w Krakowie. Początkowo był nauczycielem w kolegiach zakonu w Bydgoszczy i w Grudziądzu. Później poświęcił się pracy duszpasterskiej i misyjnej, zwłaszcza na Ukrainie, m.in. w Barze. Został zamordowany przez schizmatyckich Kozaków podczas misji w Niemirowie na Podolu. Na wspomnianym portrecie czytamy, że było to w 1734 r. Tymczasem „Encyklopedia wiedzy o Jezuitach” (wyd. internetowe, red. L. Grzebień SJ), podaje dzień 18 października 1702 r., jako datę męczeńskiej śmierci ks. Jakuba Zapolskiego, co wydaje się bardziej prawdopodobnym, gdyż właśnie w październiku tegoż roku Niemirów został zdobyty przez Kozaków.

Opisy męczeństwa jezuitów, uwiecznione w kronikach, często mrożą krew w żyłach. Zacytujmy: „Schizmatyccy Kozacy wywlekają zakonnika z kościoła, przybijają gwoźdźmi do wielkiego stołu, smolnym łuczywem przypiekają boki, skórę zdzierają, wypruwają żyły i dobijają szablami”. Jednak synowie duchowi św. Ignacego Loyoli trwali przy Panu Jezusie po ich ostatnie tchnienie. Do podobnej wierności zachęcają i nas. Jakkolwiek nie jesteśmy poddawani męczeństwu, to jednak musimy w naszym życiu zmagać się z różnorodnymi zagrożeniami. Trwając przy Panu, wychodźmy z nich zwycięsko. 

o. Szczepan T. Praśkiewicz OCD
Nasz Dziennik, 29.12.2025.