Życie św. Jana od Krzyża

o. Jerzy Gogola OCD, Osoba i dzieło – chronologia życia

Życie i powołanie

Czy Jan od Krzyża może być duchowym mistrzem i przewodnikiem dla współczesnych katolików świeckich? Pytanie istotne, gdyż mistrz jest wielkiego pokroju, a potrzeby współczesnych wierzących duże. Odpowiedź jest jednak znana: Jan od Krzyża jest doktorem Kościoła Powszechnego. Jego pisma przeznaczone są dla wszystkich wierzących, gdyż opisuje naturę i etapy chrześcijańskiej drogi duchowej z punktu widzenia jej istoty, nie zaś specyficznej formy. Inna sprawa, że tylko niewielka liczba osób de facto korzysta z jego bogactwa w sposób bezpośredni. Tego rodzaju elitarności czytelników Jana od Krzyża jedynie częściowo można zaradzić poprzez odpowiednie wprowadzenia w jego dzieła. Podstawowa trudność leży jednak w naturze samego chrześcijańskiego powołania, które jest wymagające. Jan od Krzyża nie stawia jednak żadnych dodatkowych wymagań. Odkrywa i dzieli się zrozumieniem Bożych dróg, jakie sam nabył.

Wielcy mistrzowie życia duchowego pouczają o tym, czym sami żyją. Nie ma rozdziału pomiędzy ich życiem a nauczaniem. I to jest jedna z istotnych wskazówek do właściwego odczytania mistycznej doktryny Jana od Krzyża. Nie można rozumieć jego doktryny bez znajomości jego osoby, gdyż wyrwalibyśmy ją z bardzo konkretnego życia i środowiska historycznego, geograficznego, socjalnego, teologicznego, zakonnego itp.

W historii interpretacji doktryny św. Jana od Krzyża miało miejsce wiele błędnych ocen, ponieważ nie zawsze solidnie opierano ją na życiu autora. Tymczasem jest to bardzo ważne dla właściwego rozumienia nauki, ponieważ przedstawiona przez niego doktryna mistyczna w dużym stopniu odzwierciedla osobiste doświadczenie autora. Nie zamierzamy wdawać się tutaj w drobne szczegóły z życia Świętego, gdyż chodzi nam jedynie o danie pewnego klucza dla rozumienia doktryny.