Droga uproszczenia modlitwy u św. Jana od Krzyża (Głos Karmelu, nr 100)

Drogę uproszczenia modlitwy możemy ukazać w kilku perspektywach:

Grecy (Arystoteles) odróżniali proces myślenia intelektualnego przy pomocy pojęć danego jako dianoia (łac. discursus) od theoria, czyli duchowego wglądu w prawdy wieczne, typowe dla kontemplacji.

 

Człowiek modli się, by odnaleźć Boga w szczycie swej duszy czy też szczycie umysłu (apex mentis), a następnie, by odnaleźć się w najgłębszym sanktuarium Kościoła (sacrarium ecclesiae).

 

Tę możliwość utrudnia nam współczesny styl życia, w którym np. media przyciągają naszą uwagę, a dodatkowo wszystko musi być szybkie, atrakcyjne. To zewnętrzny kontekst, natomiast wewnętrzny stanowi świat naszych gorączkowych myśli, sinusoidy emocji i chaotycznych pragnień. Święty Jan od Krzyża ubolewa: „wielkie są prostactwo i ślepota duszy pozbawionej Jego łaski” (PD 32:8).

 

Modlitwa rozwija się od form zewnętrznych do form czysto duchowych. Zazwyczaj modlitwa ustna potrzebuje coraz więcej refleksji nad treściami religijnymi, domaga się medytacji, a w miarę jej stosowania rodzi się potrzeba głębszego trwania w ciszy i wewnętrznej adoracji przed Bogiem. Pomaga temu proces oczyszczenia: oczyszczenie ze zmysłowości (doznań zmysłowych), oczyszczenie z przymusu komunikowania i przejawiania swej obecności w przestrzeni języka (milczenie, medytacja); oczyszczenie z myśli (odkrycie miłosnej uwagi); oczyszczenie z uczuć (czysta obecność, trwanie); oczyszczenie z komponentów naturalnych (od kontemplacji „wewnątrz człowieka” do kontemplacji „wewnątrz Boga”, rozumiane jako udzielenie przez Boga boskiego stanu). (...)